سنسور کیلومتر در خودرو چیست و چه وظیفه ای بر عهده دارد.
سنسور سرعت خودرو یا VSS (Vehicle Speed Sensor)، که به آن سنسور کیلومتر نیز گفته می‌شود، سرعت خودرو را در شرایط مختلف اندازه‌گیری می‌کند و اطلاعات مربوطه را به واحد فرمان موتور یا ای‌سی‌یو (ECU) ارسال می‌کند. ای‌سی‌یو نیز از این اطلاعات برای تنظیم میزان سوخت موردنیاز برای شرایط مختلف، یعنی دور آرام، شتاب‌گیری و توقف خودرو، استفاده می‌کند.
از علائم سنسور کیلومتر معیوب و آسیب دیده می توان به انتقال کند دنده یا تعویض ضعیف دنده ماشین، قرائت نامنظم کیلومتر شمار، فعال شدن لامپ های هشدار دهنده روی داشبورد و … اشاره کرد. برای خرید یک سنسور سرعت مناسب، بررسی انواع سنسورها برای خودرو، اندازه تایرها و انتخاب میان سنسور سرعت نوری یا آهنربایی دائمی، بسیار اهمیت دارند. یکی از عوامل اصلی برای ایمنی اتومبیل در جاده، سنجش سرعت حرکت وسیله نقلیه است. وقتی به سرعت فکر می کنیم، اولین چیزی که به ذهن می رسد، سرعت سنج در وسیله نقلیه است. اما آیا تا به حال فکر کرده اید که اتومبیل شما اطلاعاتی را که نمایش می دهد از کجا به دست آورده است؟ داده های نمایش داده شده و استفاده شده توسط سیستم های الکترونیکی مختلف در ماشین شما توسط سنسورهای سرعت خودرو یا سنسور کیلومتر جمع آوری می شود.
سنسور کیلومتر یا سنسور سرعت چیست؟
سنسورهای سرعت اجزای کوچکی هستند که اطلاعات مربوط به سرعت حرکت یک وسیله نقلیه را جمع آوری می کنند. در خودروهای دنده ای و اتوماتیک برای بهبود کارایی و رانندگی مطمئن، این سنسورها بسیار مهم هستند.این سنسورها بر روی شافت خروجی گیربکس یا میل لنگ ، روی جعبه دنده، درون مجموعه دیفرانسیل عقب یا داخل سیستم ABS قرار دارند. هر وسیله نقلیه معمولاً بیش از یک سنسور کیلومتر دارد که نقش خاصی در ایمن نگه داشتن وسیله نقلیه در جاده ایفا می کند.
سنسور کیلومتر چگونه کار می کند؟
در سنسورهای سرعت خودرو دو نوع مکانیسم وجود دارد: مکانیزم Reed و Hall Effect.
سنسور Reed switch:
سنسور Reed switch در اصل یک سوئیچ الکتریکی است که با نزدیک شدن آهنربا به آن خاموش شده و پس از دور شدن آهنربا، مجدداً روشن می شود. این سنسور، یکی از انواع سنسور کیلومتر است. در وسایل نقلیه، یک حسگر مغناطیسی سه قسمت دارد: سیم پیچ مغناطیسی، ردیاب و یک دیسک فلزی دندانه دار متصل به شافت.
هنگامی که ماشین حرکت می کند، دیسک می چرخد ​​و دندانه های آن از کنار سیم پیچ مغناطیسی عبور می کنند و باعث غیر فعال شدن میدان مغناطیسی می شود. این پالس های مغناطیسی ایجاد شده برای محاسبه سرعت خودرو بر اساس فرکانس پالس استفاده می شوند.
سنسور اثر هال (Hall Effect sensor):
این نوع سنسور کیلومتر که به نام فیزیکدان آمریکایی، “ادوین اچ هال” نامگذاری شده است، وقفه های میدان مغناطیسی را برای محاسبه سرعت شناسایی می کند. برخلاف سنسورهای مدل قبلی، این سنسورها هیچ قسمت متحرکی ندارند.
سنسورهای Hall Effect معمولاً روی هر چرخ یا محور قرار می گیرند. هر جز سنسور کیلومتر از یک حسگر و یک آهنربای دائمی تشکیل شده است. هر بار که آهنربا عمود بر حسگر باشد، ولتاژی متناسب با چرخ ایجاد می شود.
عملکرد سنسور سرعت خودرو چگونه است؟
در بیشتر خودروها سنسور سرعت در مسیر میان گیربکس و دیفرانسیل قرار می‌گیرد. وظیفه اصلی این سنسور اندازه‌گیری سرعت لاستیک‌ها در زمان حرکت خودرو است. سنسور کیلومتر در زمان چرخش چرخ‌ها و میل‌لنگ پالس‌هایی را تولید می‌کند. این پالس‌ها به‌وسیله دنده کیلومتر به ای‌سی‌یو خودرو ارسال می‌شوند. در ای‌سی‌یو نیز با آنالیز تعداد پالس‌ها سرعت خودرو محاسبه می‌شود و روی سرعت‌سنج خودرو نمایش داده می‌شود.البته ارسال اطلاعات برای محاسبه سرعت خودرو یکی از کارکردهای سنسور سرعت خودرو است. از کارهای مهم دیگر آن می‌توان به اصلاح دور موتور در زمان حرکت، بهینه‌کردن سرعت و شتاب ماشین و تنظیم‌کردن فرایند تعویض دنده اشاره کرد. در زمان تعویض دنده دریچه گاز موتور بسته می‌شود. پیام‌هایی که از سنسور کیلومتر و دریچه گاز موتور به ای‌سی‌یو فرستاده می‌شود، موجب می‌شود که ای‌سی‌یو استپر موتور را در بالاترین حد باز کند و هوای موردنیاز برای جلوگیری از خاموش‌شدن موتور تأمین شود. این کار موجب می‌شود که قطع موقتی مسیر ورود هوا به موتور باعث کاهش شتاب و سرعت اتومبیل نشود.
به‌طورخلاصه می‌توان گفت که سنسور سرعت خودرو کارکردهای زیر را دارد:
1. ارسال اطلاعات موردنیاز برای نمایش سرعت خودرو؛
2. ثابت‌نگه‌داشتن دور موتور در حین حرکت؛
3. کمک به عملکرد بهتر موتور؛
4. بهبود شتاب خودرو و جلوگیری از کاهش شتاب و سرعت در زمان تعویض دنده؛
5. کاهش نوسان خودرو؛
6. مشخص‌کردن نسبت دنده برای چرخ‌دنده‌ها؛
انواع سنسور کیلومتر
سنسور کیلومتر دو نوع هستند:
1. سنسورهای سرعت انتقال
2. سنسورهای سرعت ABS.
1- سنسور سرعت انتقال یا سنسور کیلومتر خودرو
دو نوع سنسور سرعت انتقالی وجود دارد:
1.1 سنسور سرعت شافت خروجی
1.2 سنسور سرعت شافت ورودی.
هر دو نوع سنسور معمولاً در وسایل نقلیه با گیربکس اتوماتیک یافت می شوند. آنها به صورت جفت نصب شده اند تا سرعت دقیق وسیله نقلیه را که به ماژول کنترل اتومبیل منتقل می شود، دقیق تر قرائت کنید.
سنسور سرعت شفت خروجی
سنسور سرعت شفت خروجی انتقالی (OSS)، اطلاعات مربوط به سرعت خودرو را به ماژول کنترل خودرو انتقال می دهد. داده های جمع آوری شده از این سنسور توسط سرعت سنج و کیلومتر شمار خودرو استفاده می شود.
سنسور سرعت شافت ورودی
سنسور انتقالی شافت ورودی (ISS) اطلاعات مربوط به سرعت چرخش مبدل گشتاور یا شافت ورودی را جمع آوری می کند. این سنسور کیلومتر، چرخش های داخلی گیربکس را تشخیص می دهد و این داده ها را به ماژول کنترل خودرو می فرستد. از این اطلاعات برای تعیین اینکه کدام دنده باید برای رانندگی تعویض گردد، استفاده می شود.
2- سنسور کیلومتر ABS یا سنسور سرعت چرخ
سنسور سرعت سیستم ABS، اطلاعات چرخش چرخ را جمع آوری کرده و از آن برای محاسبه سرعت خودرو استفاده می کند. این حسگرها، سنسورهای Hall Effect هستند كه اطلاعات را به سیگنال های دیجیتالی تبدیل می كنند؛ اطلاعاتی كه به سیستم ABS كمک می كند تشخیص دهند چه موقع ترمزها را متوقف کرده و آنها را از محل، جدا كنند.
چرا باید سنسور کیلومتر معیوب و فرسوده شده تعویض شوند؟
سنسورهای سرعت که آسیب دیده اند، قابل تعمیر نیستند، فقط باید آنها را تعویض کرد. بر خلاف سایر قطعات خودرو، قانون خاصی برای تشخیص زمان جایگزینی آن وجود ندارد!به دلیل قطعات متحرک در این سنسورها، سنسورهای سرعت انتقالی ممکن است در معرض شکستگی قرار داشته باشند. در عین حال، حسگرهای ABS نیز به دلیل قرار گرفتن روی چرخ ها مستعد آسیب هستند. اگر یک یا چند مورد از این علائم را مشاهده کردید، ممکن است لازم باشد سنسورهای سرعت را توسط یک مکانیک بررسی کنید.
علائم خرابی سنسور کیلومتر:
مهم‌ترین وظیفه سنسور سرعت خودرو ارسال اطلاعات مربوط به سرعت خودرو به ای‌سی‌یو است. اگر سنسور درست کار نکند یا از کار بیفتد، راننده نمی‌تواند از سرعت و شتاب خودرو مطلع شود. این مسئله می‌تواند موجب افزایش خطر تصادف یا دست‌کم جریمه‌شدن به‌دلیل عبور از سرعت مجاز شود. عملکرد نادرست سنسور کیلومتر و ارسال اطلاعات اشتباه به ای‌سی‌یو موجب آسیب به خودرو نیز می‌شود. زیرا قطعات مختلف خودرو با یکدیگر کار می‌کنند و آسیب یک قطعه می‌تواند روی عملکرد قطعات دیگر نیز اثر بگذارد و موجب آسیب‌دیدن آنها شود. بنابراین باید به علائم خرابی سنسور کیلومتر توجه کنیم و به‌سرعت برای رفع مشکل یا تعویض سنسور اقدام کنیم.
تشخیص خرابی سنسور سرعت خودرو کار سختی نیست و با توجه به علائم و نشانه‌های زیر می‌توانید متوجه شوید که سنسور سرعت اتومبیل شما دچار مشکل شده است و باید تعویض شود.
1. عدم نمایش سرعت دقیق خودرو: عقربه کیلومترشمار روی یک سرعت می‌ماند و بالاتر نمی‌رود یا مدام تغییر می‌کند و حرکتی شلاقی دارد.(قرائت نامنظم سرعت سنج و کیلومتر شمار)
2. درست کارنکردن سیستم کروزکنترل و عدم توانایی آن در ثابت‌نگه‌داشتن سرعت خودرو.
3. هرزگردی خودرو در هنگام درجا کارکردن.
4. کاهش راندمان و بازدهی سوخت خودرو.
5. کاهش قدرت خودرو.
6. لرزش خودرو در هنگام شتاب‌گیری و تعویض دنده.
7. روشن‌شدن چراغ چک موتور یا چراغ چک ترمز ABS. روشن‌شدن چراغ چک موتور دلایل گوناگونی دارد. ولی اگر هر دو چراغ با هم روشن شوند، به احتمال زیاد سنسور سرعت دچار مشکل شده است.
8. ریپ زدن ماشین در سربالایی‌ها و دنده معکوس.
9. خاموش‌شدن ماشین در زمان‌هایی مانند ترمزگیری ناگهانی، توقف خودرو، عبور از روی سرعت‌گیرها و کاهش سرعت خودرو.
10. کارنکردن کیلومترشمار و عدم نمایش کارکرد خودرو.
11. عملکرد بد موتور در سرعت‌های بالا.
12. کاهش ناگهانی سرعت و دوباره سرعت‌گرفتن خودرو در دنده ۲.
13. پریدن دنده یا خروج خودرو از حالت دنده. پریدن دنده دلایل مختلفی دارد که یکی از آنها خرابی سنسور سرعت خودرو است.
14. تولید صدای نامناسب در زمان کارکردن خودرو.
15. کمبود اطلاعات از سنسورهای سرعت خودرو می تواند باعث تاخیر در تعویض دنده شود
دلایل خرابی سنسور سرعت خودرو
وقتی سنسور سرعت عملکرد درستی ندارد و سرعت خودرو به‌درستی نمایش داده نمی‌شود، ابتدا باید دلیل آن را بدانیم تا بتوانیم برای برطرف‌شدن مشکل اقدام کنیم. گاهی مشکل از خود سنسور کیلومتر است و گاهی نیز نقص و خرابی قسمت‌های دیگری از اتومبیل مانع از عملکرد درست سنسور سرعت می‌شود.
۱. معیوب‌بودن سنسور
سنسور سرعت خودرو علاوه بر تعیین سرعت خودرو، در عملکرد کروز کنترل و تنظیم میزان سوخت نیز مؤثر است. وجود نقص در سنسور می‌تواند موجب عملکرد بد سرعت‌سنج یا ازکارافتادن آن شود.
آسیب‌دیدگی داخلی سنسور سرعت می‌تواند منجر به ارسال سیگنال‌های اشتباه یا عدم ارسال سیگنال شود. آسیب‌دیدن یا ترک‌خوردن سنسور سرعت نیز می‌تواند دلیل کارنکردن آن باشد. گاهی هم بخش مغناطیسی سنسور به‌مرور زمان فرسوده می‌شود و آسیب می‌بیند.
۲. وجود نقص در ای‌سی‌یو
واحد فرمان موتور یا ای‌سی‌یو با هماهنگی، کنترل و هدایت سنسورهای خودرو به‌عنوان مرکز رایانه‌ای خودرو عمل می‌کند و وظیفه کنترل تمام فعالیت‌های موتور را بر عهده دارد. بنابراین خرابی ای‌سی‌یو می‌تواند موجب بروز اشکالات فراوانی در خودرو شود که یکی از آنها درست‌عمل‌نکردن سنسور کیلومتر است.
۳. بروز مشکلاتی در اتصالات و سیم‌کشی‌ها
مشکلات فیزیکی مانند سیم‌کشی اشتباه یا قطع‌شدن ارتباط میان سنسور با سایر قسمت‌ها نیز می‌تواند در عملکرد سنسور سرعت خودرو مشکل ایجاد کند. اتصالی و سوختن سیم‌ها در بعضی از خودروهای قدیمی نیز موجب خرابی و درست‌کارنکردن سنسور کیلومتر می‌شود.

مجموعه چکاد یک شرکت بازرگانی تامین قطعات یدکی خودروهای سواری که فعالیت خود را از سال ۱۳۸۱ در زمینه تامین قطعات یدکی خودرو شروع نموده و در سال ۱۳۹۱ شرکت چکاد به ثبت رسانده شده است. گروه چکاد تامین و عرضه کننده انواع قطعات یدکی و لوازم یدکی خودرو با کیفیت و استاندارد شرکتی برای انواع خودروها از جمله پژو ۲۰۶ ،پژو پارس، پژو ۴۰۵، سمند، ال ۹۰ و زانتیا و ...است. و تمام انواع قطعات یدکی خودرو را از تولید کنندگان مورد تایید خودرو سازان تهیه می نماید. گروه چکاد، در سال ۱۳۹۲ آغاز به کار و فعالیت خود را در سطح تهران و شهرستان ها به صورت عمده شروع کرده است و در حال حاضر شامل نمایندگی ها، عاملیت فروش و فروشگاه مجاز در بیش از ۳۲ شهر ایران می باشد. نام تجاری چکاد، همراه با لوگوی مخصوص و طرح جعبه، ثبت شده است و مختص به این شرکت می باشد. مجموعه چکاد با تامین بیش از ۴۳ گروه محصول ازجمله گروه جلوبندی،گیربکس، قطعات برقی، قطعات انژکتور،انواع شیلنگ ها، مجموعه تعلیق، پمپ ها و غیره .... و بیش از ۹۰۰ نوع محصول نقش قابل قبولی را در تامین قطعات خودرو ایفا کرده است. گروه چکاد با برخورداری از کادر فنی مجرب و متخصص به عنوان یکی از گسترده ترین شبکه های توزیع لوازم و قطعات یدکی در بازار تهران و سایر نقاط کشور بوده است، لذا بیش از ۲۰ سال حضور در صنعت خودرویی کشور، چکاد را پیشرو در تامین نیازهای آن صنعت ساخته و سهم عمده بازار فروش صنعت خوردویی ایران را به خود اختصاص داده است. این مجموعه امیدوار است با ارائه خدمات شایسته به مصرف کنندگان محترم و با حمایت تولید کنندگان و فروشندگان مجرب و متعهد عرصه فعالیت خود را در این زمینه گسترش بیشتری دهد.